Advert
as

DİRENİŞİN SÖNMEYEN MEŞALESİ: İZZETİN EL-KASSAM

  • Abdulkadir ARUTAY
  • 2023-12-28 11:40:05
  • 572 Görüntülenme
  • “Yemin olsun nefes nefese koşanlara;

    Sonra çakarak kıvılcım saçanlara;

    Sabahleyin ansızın baskın yapanlara;

    Derken o sırada tozu dumana katanlara;

    Peşinden orada bir topluluğun ta ortasına dalanlara ki!...” (Âdiyât/ 1-5)

    Hep birlikte 7 Ekim sabahı itibariyle adeta ayet ayet inen sürelere şahitlik ettik. Kur’an yeniden nazil oldu adeta. Sanki yeni nazil olmuş gibi okuduk Adiyat Süresinde anlatılan cihad sahnelerini…yenilmez görülen ordularının yenilip ezilmiş ekine çevrildiğini…nice az topluluğun çok toplulukları dize getirdiğini aktaran Talut (as) kıssasını… rabbimizin nişanlı beş bin melekle yardım ettiği Bedrin aslanlarını anlatan Enfal suresini… inananların üzerine ordular’ın saldırdığı bir zamanda Allah’ın görünmez ordularla yardım gönderdiği hendek savaşını anlatan Ahzab suresini… israiloğullarından bahseden nice sureleri...  Tevbe süresini, Al-i İmran Suresini, Bakara suresini… hasılı, 7 Ekim sabahı sema kapılarının yeniden açıldığı, binlerce şehidin ölümü öldürdüğü aydınlık bir sabah oldu, el-Hamdulillah.

    O sabah, Ümmete cihad ruhu aşılayan, insanlığın vicdanını harekete geçiren Aksa Tufanı operasyonunu Hamas’ın silahlı kanadı İzzetin el-Kassam Tugayları başlattı. Peki, ümmetin iftiharı olan İzzetin el-Kassam Tugaylarının ismini aldığı İzzetin el-Kassam kimdir? Çıplak ayakla, yamalı eşofmanla yedi düveli dize getiren bu mücahitlerin ilham aldığı İzzettin Kassam kimdir? İlim, zühd ve cihad üzerine inşa edilmiş olan bu hareketi ve bu hareketin eğitiminden geçen Gazze halkını tüm zorlu imtihanlara rağmen nasıl da “Allah bize yeter” diyebildiklerini İzzetin Kassam’ı tanıdıkça daha iyi anlamış olacağız. Çünkü her hareket örnek aldığı kişileri, kişilikleri haline getirirler.

    Şeyh İzzettin el-Kassam hem basiretli bir âlim, hem de güçlü bir hâtiptir. Hem zeki bir komutan, hem de cesur bir mücahittir. Hem mücahit yetiştiren bir eğitimci, hem de işgalcilere kan kusturan bir direnişçidir. Hem züht sahibi bir mutasavvıf, hem de ahir ömrü şehadetle taçlandırılan bir şehittir. Tüm bu güzel hasletlerin kendisinde toplandığı İzzettin el-Kassam, Filistin`in bağımsızlığı için işgalci İngilizlere karşı ilk direniş hareketi başlatan imamdır.

    Şeyh Halid el-Bağdadî çizgisinde bir Nakşibendî şeyhi olan Şeyh İzzeddin el-Kassam Suriye`nin Lazkiye kentinin bir liman kasabası olan Cebele`de 1882 yılında doğdu. Babası medresede müderrislik yapan bir âlim olmakla birlikte Kadirî tarikatının o bölgedeki mürşidi olarak tanınıyordu.  İlk eğitimini babasından alan İzzettin el-Kassam 14 yaşında kendi isteği üzerine kardeşi Fahreddin ile birlikte köyünden ayrılarak el-Ezher Üniversitesi'nde ilim tahsil etmek için Kahire’ye gitti ve Muhammed Abduh ve Muhammed b. Abdülmalik el-Alemî gibi hocalardan ders aldı. M. Reşid Rıza, İzzeddin Alemüddin et-Tenûhî, Züheyr eş-Şâvîş ve Ali et-Tantavî gibi şahsiyetlerle dostluk kurdu.

    1909’da eğitimini tamamlayarak memleketi Cebele’ye döndü. Kısa bir süre sonra Türkiye`ye gelen İzzettin el-Kassam bir sene kadar Türkiye’de vaaz ve irşadda bulunup tekrar Cebele`ye döndü. İzzeddin el Kassam, Cebele`de tasavvuf disiplininin yanı sıra Kur`an, tefsir, hadis ve fıkıh gibi ilimlerin derslerini vermeye başladı.

    Ancak Medreselerde müderrislik yapmakla, camilerde vaaz vermekle yetinmiyor, aynı zamanda gençlerin terbiyesi ile bire bir ilgileniyor, güzel ahlakıyla onlara rol model oluyordu. Bu itibarla Şeyh İzzetin el-Kassam o dönemde Suriye'nin maddi ve manevi mimarlarının başında geliyordu.

    Fikir ve siyaset adamı, müfessir ve tarihçi İzzet Derweze, İzzettin el-Kassam`ı şu şekilde tarif eder:

    “Kendi iç ışığıyla aydınlanmış biriydi. Kendini beğenme, bencillik gibi huyları yoktu. Herkese açık ve yakındı, insanlar onu severdi. Kendisini ahlaki reforma adamış olan Kassam, halkı ibadetlerine devam etmeleri, Ramazan oruçlarını tutmaları, kumarı ve içkiyi bırakmaları konusunda özendirirdi. Çalışmaları o kadar başarılıdır ki, dindar olmayan kişiler bile bu hükümlere uymaya başlamışlardı. Sınırda yaşanan katarlarla içki kaçakçılığı durumlarında olaya müdahale ediyordu. Toplum öyle bir noktaya gelinmiştir ki, Cuma namazı saatinde tüm erkekler namazda olduğundan kadınlar rahatlıkla peçesiz bir biçimde alışverişe gidebilmektedir.”

    İzzettin el-Kassam çok başarılı bir müderris, etkileyici ve teveccüh gösterilen hatipti. Ancak İzzetin Kassam’ın içinde bulunduğu dönem bütün İslam dünyasının dört bir yandan kuşatıldığı, işgal edildiği ve Müslümanların her gün mevzi kaybettiği yıllardı. İslam ümmetinin içinde bulunduğu buhrandan çıkabilmesi için sadece rahle başında ve vaaz kürsüsünde oturulmayacağını çok iyi biliyordu. Bu nedenle sömürülen ve işgal edilen İslam beldelerinin hali hem alim, hem zahid olan İzeddin el-Kassam’da anın vacibi olan cihad ruhunu da diriltmişti.

    Şeyh Kassam, halkı irşad faaliyetleriyle uğraşırken İtalyanlar Libya'nın Trablusgarb şehrini işgale başlamışlardı. İzzettinel-Kassam, nümayişler düzenleyip halkı işgallere karşı silahlı mücadeleye de davet ediyordu. Ayrıca Osmanlı ordusuna gönüllü asker ve gönüllülerin geride kalan aileleri ve techizat için para toplamaya başladı. Sayıları 250’yi bulan gönüllü talebeleriyle birlikte Libya’da işgale karşı cihad eden Ömer Muhtar ve beraberindeki mücahidlere deniz yoluyla katılmak için İskenderun limanına gitti. Yaklaşık kırk gün bekledikten sonra Balkan Savaşı’nın çıkması üzerine 1912 Ekim`inde İstanbul`daki yeni hükümet İtalyanların şartlarını kabul eder ve buradaki savaşa son verilir.

    Seferberliğin sona ermesi üzerine toplanan yardımların yarısıyla bir okul inşaatına girişir. Ancak I. Dünya savaşı başlamasıyla Cihad için hiçbir fırsatı kaçırmayan İzzettin Kassam Osmanlı ordusuna katılmak için müracaat eder. Bunun üzerine bir müddet askerî eğitim aldıktan sonra cephede garnizon imamı olarak görevlendirilir. Ama savaş Osmanlı aleyhine bitmişti. Osmanlı devletinin işgale uğrayan çoğu toprağı üzerinde hâkimiyetini kaybedince Maraş’ta Sütçü imam, Antep’te Şahin Bey, Libya’da Ömer Muhtar nasıl ki halifenin yokluğunda başsız kalan Müslümanlara baş, mücahidlere imam olup işgalcilere karşı direnişe geçtilerse İzzettin Kassam da aynı ruhla İslam’ın o köleliği, zilleti kabul etmeyen izzetli duruşuyla, canla başla çabalıyordu.

    Suriye’nin Fransız işgaline uğraması sonucu Osmanlı Devleti’nden ayrılması meselesi ortaya çıkınca Cebele’ye döndü. Büyük bir azim ve gayretle halkı işgale karşı bilinçlendirme çabaları sonucu bir halk ordusu oluşturdu ve toplanan yardımlarla da cihad hazırlıkları yaptı.Hemen sonra Fransızlara karşı Ömer Baytâr ile birlikte bir direniş hareketi başlattı.

    İzzettin el-Kassam ilimsiz cihadın tehlikelerinin farkında olan biri olarak savaş ortamında dahi mücahitlerin ilmi ve manevi gelişimleri için çaba sarf ediyor ve onları manen diri tutarak hem savaş teknikleri hem de cihat dinamikleri hususunda eğitiyordu.

    Böylece müritlerine her ay Kur`an`dan yeni bir bölümü – ki bu bölümler özellikle cihatla ilgilidir-, anlamlarıyla beraber ezberlettiriyordu. Savaşçı bir refleksle yıkım ve kin duygusunu bu terbiye yöntemiyle gideriyor ve takvayla dirilten bir cihat anlayışının onların zihin ve yüreklerine yerleşmesini sağlıyordu.

    Şam, tamamıyla Fransızların eline geçinceye kadar gerilla taktiğiyle onlara büyük kayıplar verdi. Gıyabında ölüm cezasına çarptırılması ve çemberin gittikçe daralmasıyla birlikte Suriye`yi terk etmek zorunda kaldı. Mücahitlerin bazıları Türkiye'ye gitti. Şeyh İzzettin Kassam ise sömürgeci güçlerin ve onlarla işbirliği içindeki Siyonistlerin Filistin üzerindeki oyunlarının farkına varıp beraberindeki bazı mücahitlerle birlikte 1922'de Filistin'e gitti.

    Filistin’in Hayfa şehrine gittikten hemen sonra talebelere ders vermeye başladı. Bir yandan da İstiklâl Camii’nde imam-hatiplik yaparak burada hem öğrenci yetiştirmekle, hem de halkı İslami yönden şuurlandırmak için vaaz ve irşad çalışmalarına başladı. Vaazlarında genellikle Siyonist tehlike üzerinde duruyor, halkı bu tehlikeye karşı uyanık olmaya çağırıyor ve cihada teşvik ediyordu.

    İngiltere, işgalden sonra uyguladığı sinsi politikayla halkı uyutmaya ve kendi işgal politikalarına zarar vermeyecek lüzumsuz işlerle meşgul etmeye çalıştı. Hatta İngiliz General Allenby, Müslümanların kutsallarına önem verdiğini gösterip kendi işgallerine karşı herhangi bir direnişin gerçekleşmemesi için Mescidi Aksa’nın bakım ve restorasyonu için İngiliz halkından yardım toplamak üzere İngiliz Times Gazetesi’ne ilan verdi. Çoğu kimse bunu güzel bir adım olarak karşılarken Şeyh Kassam bu oyunların farkında olarak Mescid-i Aksa dahil olmak üzere mescitlerin bakımı yerine işgalciye karşı hazırlık yapılması gerektiğini halka ibraz ediyordu. Bunu açıkça şu şekilde dile getiriyordu: “Camilerdeki mücevherler ve süslemeler silahlara dönüştürülmeli, topraklarınızı kaybederseniz duvarlardaki süslemeler size nasıl fayda sağlayacak!”

    Halkı işgalcilere karşı uyandırıp cihada hazırlarken Hasan el-Benna’nın öncülüğünde Muhibbüddin el-Hatîb tarafından Müslüman Gençler Derneği kuruldu. İzzettin Kassam hemen bu derneğe üye oldu ve bir süre sonra da bu derneğin başkanlığına seçildi. İhvan-ı Müslümin’den daha disiplinli bir teşkilatlanma ve örgütlenmeyi öğrenmesiyle birlikte köyleri dolaşmaya başladı. İngiliz işgaline ve Siyonist tehlikeye karşı bölge halkını bilinçlendirmeye yönelik çalışmalarına hız verdi. Hemen sonra "Kassamiler" adında, talebelerinden ve gönüllü Müslümanlardan oluşan "askeri bir birlik" oluşturdu. Bu hazırlık döneminde bir yandan cihada katılacak eleman yetiştirip onları teşkilatlandırırken bir yandan da teçhizat temin etmeye çalışıyordu.

    Hazırlıklar bittikten sonra anlamlı bir gün olan İngiltere’nin Filistin’de siyonist bir yahudi devletinin kurulmasına karar verdiğini ilân eden Balfour Deklarasyonu’nun yıldönümünde işgalci İngilizlere karşı cihad hareketi başlattı (2 Kasım 1935).Kassamiler Hayfa'da ve Filistin'in kuzeyinde çok başarılı operasyonlar gerçekleştirdiler. Bundan dolayı da Müslümanların yanında büyük bir değer ve sempati kazandılar. İngilizlerin gözlerini korkmuş, Siyonistlerin kalpleri titretmişlerdi. İzzettin Kassam'ın mücahitleri, çalışmalarını öyle gizli yürütüyorlardı ki İngilizler ne kadar uğraşsalar da bir türlü izlerini bulamıyorlardı.

    İzzeddin el-Kassam, Cenin yakınlarındaki Ya’bed dağında bir İngiliz casus tarafından ihbar edildi. Beş yüz kişilik bir İngiliz askeri birliği tarafından karadan ve havadan kuşatılan İzzettin el-Kassam, beraberindeki 14 mücahitle teslim olmayı değil şehit olana kadar direnişi tercih ettiler. Uzun süren çatışma sonunda takvimler 19 Kasım 1935 tarihini gösterirken İzzeddin el-Kassam’la birlikte Şeyh Yusuf Abdullah, Şeyh Ömer Hasan Sa’di ve Hanefi ismiyle tanınan Mısırlı bir mücahid şehit edilirken diğer mücahitler de İngilizlere esir düşmüşlerdi.

    Şeyh Kassam ve arkadaşlarının şehadeti Müslümanları hüzne boğmuştu. Cenaze namazları on binlerce Müslüman tarafından kılınarak "Bacur" şehitliğine defnedildi. Şehit Kassam'ın cenazesine büyük bir kalabalık katıldı. Cenazeye katılan kalabalığı dağıtmak isteyen İngiliz işgalciler ile Müslimanlar arasında çatışma çıktı ve iki taraftan da yaralananlar oldu. Şeyh İzzettin ve arkadaşlarının yerini ihbar eden casus ise daha sonra mücahitler tarafından öldürüldü.

    Filistin’de işgale karşı Mücahitlere imamlık yapan Nakşibendi-Halidî kökenli Suriyeli Şeyh İzzeddin el-Kassam ve mücadelesi Filistin halkı için âdeta bir meşale olmuştu. İzzettin el-Kassam, yaşarken olduğu gibi ölümünden sonra da mücadeleci kişiliği ve ismiyle Filistin halkını harekete geçiren bir sembol hâline geldi.

    Sırf Allah için ömrünü İşgalcilere karşı direnişe ve mukaddes topraklar olan Mescid-i Aksanın özgürlüğüne adayan alim, zahid ve mücahid olan Şeyh İzzettin el-Kassam’ın hikmet dolu şu sözü hayatını ne de güzel özetlemektedir;

    "Mühim olan illa da bu savaşı bizim kazanmamız değildir. Asıl mühim olan bizim ümmete ve gelecek nesillere iyi bir ders vermemiz, onlarda Cihad ruhunu diriltmemizdir."

    Direnişin sönmeyen meşalesi Şehid İzettin el-Kassam’ı rahmet ve minnetle yad ediyoruz. 7 Ekimden beri Siyonizmin canına okuyan Aksa Tufanını selamlıyor, cümle şehitlerimizin şehadetlerini tebrik ediyor ve Gazze halkının bunca sarsıcı sıkıntılara karşı metanetli duruşlarını kutluyoruz. İlim, Hikmet ve Cihad ile… Selam ve Dua ile… 

    Kaynakça:

    Dağılma, İ. (2018, Ocak 20). Kudüs Ve Aksa Mücahidi Şeyh İzzeddin El-Kassam -1- | İnzar Dergisi. https://inzardergisi.com/kudus-ve-aksa-mucahidi-seyh-izzeddin-el-kassam-1/

    El-Awai̇si̇, K. (2019). Beytülmakdis’in İşgali ve Bilgi Krizi. Milel ve Nihal, 16(1), Article 1. https://doi.org/10.17131/milel.584981

    İzzettin Kassam. (t.y.). Geliş tarihi 21 Kasım 2023, gönderen https://www.davamizkudus.org/kudus-biyografileri/izzettin-kassam/

    Şerbetçi, K. (t.y.). Bir Direniş Abidesi: İzzeddin el-Kassam | yayin.diyanet.gov.tr. Geliş tarihi 21 Kasım 2023, gönderen https://yayin.diyanet.gov.tr/makale/bir-direnis-abidesi-izzeddin-el-kassam/koray-serbetci/tarih-biyografi/2228/65

    Turan, A. (t.y.). Kudüs Sorunu. Geliş tarihi 21 Kasım 2023, gönderen https://sdam.org.tr/birim/kudus-sorunu.html